Logo nieuwsbode-zeist.nl


Frits de Groot op de noren waarmee hij de Elfstedentocht heeft gereden. FOTO: Lydia van der Meer
Frits de Groot op de noren waarmee hij de Elfstedentocht heeft gereden. FOTO: Lydia van der Meer (Foto: Mitch Huisman)

Al moest ik op m'n knieën ik zóu mijn stempel ophalen

Op 18 januari jl. is het 55 jaar geleden dat de zwaarste Elfstedentocht in het barre, ijzige en besneeuwde Friesland werd gereden. Van de 10.000 toerschaatsers reden er maar 68 schaatsers de tocht helemaal uit. Frits de Groot heeft het felbegeerde kruisje uit 1963 bemachtigd door 16 uur lang te schaatsen tijdens de meest heftige weersomstandigheden.

door Lydia van der Meer

Zeist - Wie kent hem niet? 'De Tocht der Tochten'. De meest beroemde en beruchte Elfstedentocht, waarbij er nog nooit zoveel mensen zijn gestopt door bevriezing en uitputting. Het vroor -18 en door de harde stormachtige oostenwind was de gevoelstemperatuur nog lager. Frits had een broek en een trui aan met daaronder een laag pakpapier en een zemenlap in zijn onderbroek. Zo begon Frits, 20 jaar oud, samen met zijn broer en dorpsvriend aan de lange en onvergetelijke tocht.

"Mijn bloed heeft mij gered", vertelt Frits de Groot, opgegroeid in Mantgum, Friesland. Ik moest mijn dienstplicht als marinier vervullen en ik werd opgeroepen voor Nieuw- Guinea. Toen ik terugkwam in Nederland, begon ik zes weken later zonder enige voorbereiding aan de Elfstedentocht. Omdat ik een tijd in de tropen was geweest was mijn bloed blijkbaar heel dun. Daarom heb ik het niet zo koud gehad."

Bizar beeld

Frits laat foto's zien uit het boek 'De mannen van 63'. Een bizar beeld, van rijtjes met mannen, wit van het ijs en sneeuw, die achter elkaar schaatsen. Ruimte om in te halen was er nauwelijks, door de bergen sneeuw op de route. "Mijn broer is in Hindelopen gestopt. Hij was te moe en reed op houtjes. Onze vriend heeft het in Workum opgegeven."

"In Franeker ben ik gestopt om wat te drinken. Mijn handschoenen waren helemaal bevroren. Daarna was het lopen, schaatsen, lopen, schaatsen." Frits deed er vijf uur over, samen met vier andere mannen om van Franeker in Dokkum te komen. Recht tegen de wind in. Ik was moe, mijn schaatsen waren bot, de grip was weg."

Bevroren ledematen

Opgelopen verwondingen van het vallen en bevroren ledematen zorgden ervoor dat de een na de andere schaatser de strijd opgaf. Sommigen werden zelfs sneeuwblind. Frits viel een keer door een scheur en moest een keer met hulp overeind komen uit een stoel na een stop. "Je zit dan zo in de schaatshouding, iets anders kun je niet meer."

Om 22.15 uur in de avond arriveerde Frits in Leeuwarden, op het eindpunt. "Toen ik mijn schaatsen uitdeed bleek er een centimeter ijs onder mijn hiel te zitten. Het gekke is dat ik geen koude voeten heb gehad. Mijn grijze jas, compleet besneeuwd en bevroren, begon gelijk te smelten."

Groot compliment

Om de 5 jaar werd er een reünie georganiseerd voor de wedstrijd- en toerrijders uit 1963. Vijf jaar geleden was helaas de laatste. Reinier Paping, de winnaar van de wedstrijdrijders in 1963, vertelde op de reünie in 2003 aan Frits dat hij veel respect had voor de toerrijders. Zij reden immers een groot deel in het donker omdat zij langer deden over de tocht. "Dat voelde als een groot compliment. Ik heb helaas niet meer mee kunnen doen aan andere Elfstedentochten. Ik werd uitgeloot. Helaas heb ik geen foto's van mezelf, al schaatsend van de tocht in 1963. Maar mijn kruisje en mijn stempelkaart zeggen genoeg."

2 reacties
Meer berichten


Shopbox