Eerste 4 mei herdenking  voor psychiatrische patiënten in Den Dolder. Vergeten slachtoffers Willem Arntz hoeve krijgen na 75 jaar eindelijk aandacht.
Eerste 4 mei herdenking  voor psychiatrische patiënten in Den Dolder. Vergeten slachtoffers Willem Arntz hoeve krijgen na 75 jaar eindelijk aandacht. (Foto: Mel Boas)

Vergeten slachtoffers Willem Arntz Hoeve herdacht

door Mel Bos

Op de Willem Arntz Hoeve in Den Dolder werden zaterdagavond 1163 patiënten die de oorlog niet overleefden herdacht. Dit zijn veel meer slachtoffers dan de enkele honderden op het gedenkbordje, dat bij het, in september 2016 onthulde monument aan de bosrand van het terrein van de Willem Arntsz Hoeve, is geplaatst.

Den Dolder - Onderzoek van Cecile aan de Stegge heeft aangetoond dat veel meer slachtoffers in de Willem Arntzhoeve zijn gevallen. Zo overleden alleen al tijdens de hongerwinter 408 patiënten. Omdat het bijna zeventig jaar duurden voordat meer duidelijk werd over het lot van de mensen op de hoeve, worden zij ook wel de de 'vergeten slachtoffers' genoemd.

In 1942 nam de NSB het bestuur over en verslechterde de situatie voor de patiënten. Joodse patiënten werden gedeporteerd. Dat leidde tot protest van artsen en verplegend personeel. In 1944 namen ze massaal ontslag. De Willem Arntsz Hoeve was voor de oorlog self supporting omdat het beschikte over een eigen boerderij. Deze voorraden werden weggeven aan de Duitsers, die gelegerd waren op Vliegveld Soesterberg.

Anders dan meeste slachtoffers uit de tweede wereldoorlog kwam zij niet om door direct geweld. Veelal kwamen zij om doordat de bezetter de patiënten stelselmatig uithongerde en verbood om te stoken. De instelling was overbevolkt omdat patiënten uit geëvacueerde delen van het land naar Den Dolder werden gebracht.

Herdenking

Waren vorig jaar slechts 3 mensen op 4 mei naar het monument gekomen om de herdenking bij te wonen, dit jaar was het animo groter. Mede omdat dit onderwerp door het onderzoek van Cecile aan de Stegge en het geplande vervolg onderzoek in de belangstelling staat. Aan de herdenking werd deelgenomen door Mariëlle Ploumen bestuurder van Altrecht en Andreas Trauernicht Regiomanager bij Reinaerde. De gemeente Zeist werd vertegenwoordigd door de wethouders Jansen en Catsburg.

Meer berichten