Het Stille Hofje: prachtige laatste rustplaats


<p>Marinus neemt afscheid als beheerder van begraafplaats Het Stille Hofje in Den Dolder.&nbsp;</p>

Marinus neemt afscheid als beheerder van begraafplaats Het Stille Hofje in Den Dolder. 

(Foto: Mel Boas)

Het Stille Hofje: prachtige laatste rustplaats

  Nieuwsflits

Onlangs had ik het genoegen om met Marinus van den Brink een wandeling te maken voor een fotoshoot over begraafplaats Het Stille Hofje in Den Dolder. Marinus maakte de afgelopen zestien jaar van een verwilderde plek weer een prachtige laatste rustplaats voor mensen uit het dorp. Een telefoongesprek tijdens deze wandeling van een Zeistenaar met Marinus maakte duidelijk dat een graf op Het Stille Hofje alleen is weggelegd voor mensen die in Den Dolder zijn geboren of er al een aantal jaren wonen. Aan het gezicht van Marinus kon ik aflezen dat de beller duidelijk teleurgesteld was dat hij niet zijn laatste rustplaats onder deze bomen zou krijgen.

door Mel Boas

Den Dolder - De begraafplaats dateert van 1904, toen Christoph Pleines, eigenaar van zeepfabriek De Duif hem aan liet leggen om zijn familie en personeel te begraven. Unilever nam zeepfabriek De Duif in 1934 over; daarbij werden ze ook eigenaar van de begraafplaats. Zoals dat wel vaker gebeurde bij overnames van deze multinational, kregen ze er bij een overname een aantal randzaken bij, zoals een begraafplaats, of zelfs een bordeel. Begraven behoorde echter niet tot de core business van het levensmiddelenbedrijf. De begraafplaats in Den Dolder ging op slot, tot laat in de Tweede Wereldoorlog. Het enige dat nog voortleeft van de Dolderse zeepfabriek is het merk Dove.

Nederlands Hervormde kerk

Op verzoek van de Dolderse bevolking nam Nederlands Hervormde kerk de begraafplaats over tijdens de oorlog, zodat er weer begrafenissen konden plaatsvinden. De onderhoud van de begraafplaats viel de kerkgemeenschap echter zwaar. Na 1979 stopte de kerk met het uitgeven van grafrechten. Het bos nam bezit van Het Stille Hofje, totdat er een stichting kwam onder leiding van Marinus van den Brink, die het beheer van de begraafplaats en het eigenaarschap overnam.

Eigendom overname

In 2005 nam die stichting, door Van den Brink met een groep vrijwilligers opgericht, het eigendom van de begraafplaats over. Al eerder begon Marinus met het vrijmaken van het lange toegangspad vanaf de Pleineslaan, om het park zo weer toegankelijk te maken. Trots vertelt hij hoe hij daarna de omheining rond het achterste gedeelte heeft gemaakt. Hij zorgde ook dat er waterleiding en elektriciteit kwamen. In 2007 legden vrijwilligers een veld met urnenkelders aan.

Door zijn progressieve ziekte de afgelopen jaren is hij nu na zestien jaar gedwongen om zijn activiteiten op en voor Het Stille Hofje te staken. De grondwerkzaamheden waar hij met veel humor over kan vertellen, had hij al een paar jaar eerder overgedragen.
“Grafdelven is geen sinecure. Er ging een keer iets mis toen de kist langzaam en eerbiedig het graf in hoorde te zakken. Gelukkig zagen de nabestaanden er de humor van in; ze vonden het passen bij hoe deze overledene had geleefd. Maar we hebben daarna wel meteen een nieuwe graflift besteld!”

We lopen verder en komen bij een enorme oranje grafsteen. Marinus wordt er nog steeds door geëmotioneerd.

Willem Arntsz Hoeve

Den Dolder is onlosmakelijk verbonden met de Willem Arntsz Hoeve. De oorlogsgeschiedenis van de Willem Arntszhoeve is niet fraai. Een groot deel van de bewoners is er gewoon uitgehongerd door de bezetter. Twaalf bewoners, die in november 1944 overleden, kwamen terecht op Het Stille Hofje in een rijtje ongemarkeerde graven.
“Toen we de plek achterhaalden, wilden wij dit markeren met een steen om hen te gedenken. Van der Velde Natuursteen verkocht ons deze in het oog springende oranje vlakliggende steen voor de helft van de prijs en graveerde alle namen er gratis in. Voor de rest van het geld schreven we een brief naar het bestuur van Altrecht (nu eigenaar van de Willem Arntsz Hoeve, red.). Binnen twee dagen hadden we een brief terug met de mededeling: ‘Wij betalen alles’. Op de dag van dodenherdenking in 2008 plaatste Van der Velde de steen en ’s avonds bij de gezamenlijke 4 mei viering heeft Mieke van der Ploeg alle namen opgelezen.”

Geen kleine bedragen

Een stukje verder stopt Marinus om wat dode takken van een plek te halen. “Ja, ik ben trots op wat we met alle vrijwilligers hebben bereikt in de afgelopen twee decennia. Voor alle steun, die wij zowel in handjes als financieel uit de Dolderse gemeenschap hebben gekregen. Dat ging echt niet om kleine bedragen. Voor de omheining bijvoorbeeld hebben de mensen van Den Dolder ruim 23.000 euro bij elkaar gebracht.’’
De stichting Het Stille Hofje heeft inmiddels ruim honderd mensen een laatste rustplaats gegeven. De urnen van 35 mensen hebben een plek gekregen.
“Doordat mijn gezondheid zo hard achteruitgaat moet ik nu ook het ontvangen van rouwstoeten staken. De grafverzorging, dat is de begeleiding van delven en sluiten heb ik ook overgedragen. Het lukt me echt niet meer.’’

Zorgen over de toekomst

‘’Ik maak mij wel zorgen over de toekomst. Hoe gaat het huidige bestuur het aanpakken? Het zou logisch zijn dat Mieke van der Ploeg, mijn partner en uitvaartondernemer in Den Dolder een belangrijke rol zou krijgen. Zij was immers de oorspronkelijke initiatiefnemer, al in 1999. Maar het bestuur wil dat niet.’’

Laatste eigen rustplaats

Wat overblijft is een enorm gevoel van trots. “Het Stille Hofje voelt meer dan iets anders in mijn leven als mijn levenswerk.” De plek waar hij zojuist wat dode takken heeft weggehaald, blijkt de eigen laatste rustplaats te zijn voor Mieke en hemzelf. Marinus besluit zijn verhaal met: “Het is fijn om te weten dat de plek er is. Voor nu ga ik genieten van het leven.”

Het Stille Hofje is de historische begraafplaats van Den Dolder. Het ligt in het bos achter de huizen van de Pleineslaan. 
U vindt de toegangspoort tussen de huizen met de nummers 66 en 68. Op een informatiebord staan een schematische indeling van het Hofje; een overzicht met grafnummer van hier begraven personen; een geschiedenisoverzicht en gegevens over de vrijwilligers en de jaarlijkse werkplanning.

Meer berichten

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden