<p>Evert van Tellingen toont enkele van de vijftig herinneringskistjes uit Kamp Zeist die hij in zijn bezit heeft.&nbsp;</p>

Evert van Tellingen toont enkele van de vijftig herinneringskistjes uit Kamp Zeist die hij in zijn bezit heeft. 

(Foto: Maarten Bos)

Belgen maakten herinneringskistjes

  Nieuwsflits

Vluchtelingenproblematiek is niet van vandaag of gisteren. Toen Duitsland in 1914 België binnenviel, leidde dit tot een enorme vluchtelingenstroom vanuit België naar ons land. Aanvankelijk kwamen zo’n miljoen vluchtelingen naar Nederland. 100.000 daarvan bleven gedurende de hele oorlog.

door Maarten Bos

Zeist - Onder die 100.000 waren ongeveer 34.000 gevluchte militairen. Nederland was neutraal en daarom verplicht deze soldaten te interneren. Dat gebeurde vooral in kampen op de Utrechtse Heuvelrug. Een van die kampen was Kamp Zeist, dat in het najaar van 1914 opnieuw werd opgebouwd en 12.000 militairen huisvestte. Maar de omstandigheden waren er zeer slecht. Zo was het eten zo beneden alle peil dat sommigen het menu aanvulden met ratten.
Het duurde niet lang, twee maanden slechts, op 3 december 1914, of de vlam sloeg in de pan. De Belgen kwamen in opstand. Ze gooiden onder meer met stenen. De ordehandhavers schrokken zo erg dat met scherp werd geschoten. Resultaat: acht doden en achttien gewonden. Maar de autoriteiten en ook de Zeister elite begrepen nu dat er iets moest gebeuren.

Bekend is dat met name jonkvrouw Frederik van de Poll zich erg voor de zaak heeft ingezet. Een van de verbeteringen die werden doorgevoerd was dat de geïnterneerden sportmogelijkheden en werk kregen. Veel vluchtelingen in het Kamp gingen bijvoorbeeld houten kistjes maken, die dan gelijk dienden als aandenken aan hun verblijf.
Zeistenaar en Zeistkenner Evert van Tellingen (71) ontdekte vijftien jaar geleden zo’n kistje. Hij kwam erachter waar en door wie het gemaakt was en sloeg aan het verzamelen. Hij heeft nu vijftig van dit soort herinneringskistjes.
Evert legt uit:” Er zijn heel veel van dit type kistjes gemaakt, maar ik weet ze nu haast niet meer te vinden. Ze werden gemaakt van sigarenkistjeshout dat de militairen ophaalden bij inwoners van Zeist. De bewoners van Kamp Zeist werkten ook met materialen als been en zilver en maakten dan bijvoorbeeld broches. Daarnaast kleurden ze ansichtkaarten in. Die stuurden ze naar huis.’’

Een deel van de post kon gratis worden verstuurd. Post was heel belangrijk in de Eerste Wereldoorlog. Het was het communicatiemiddel met het thuisfront.
Evert van Tellingen heeft ook nog een boek geschreven over de herinneringskistjes. Die maaksels waren bovendien in 1916 te zien op een nationale tentoonstelling in Den Haag, die gewijd was aan de producten die Belgische vluchtelingen in Nederland maakten. Kamp Zeist bleef bestaan en kreeg nog vele functies in de loop der jaren.

Meer berichten

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden